تنطیم فشار خون می تواند از بسیاری از بیماری های ثانویه جلوگیری کند. فشار خون بالا، فشار پایین و نوسان فشار خون هر سه خطرات خاص خود را دارند. در این مقاله دارو ها، و دستگاه های تنظیم کننده فشار خون را به شما آموزش می دهیم، تا به آسانی بتوانید دستورات پزشک متخصص فشار خود را در خانه انجام دهید.

فشار خون بالا چیست

میزان فشار خون افراد در دو عدد تعیین شده و بر روی دستگاه نمایش داده می شود. عدد اول که بزرگتر از عدد دوم نیز هست نشان دهنده فشار سیستولیک یا همان فشار درون شریان های خونی در زمانی است که قلب تپیده و آن ها را پر از خون می کند. عدد دوم میزان فشار دیاستولیک را نشان می دهد که در واقع فشار شریان های خونی در زمان استراحت قلب بین تپش هایش است.

فشار سیستولیک طبیعی و عادی زیر 120 است. به طور کلی، میزان فشار خون ایده آل برای یک فرد سالم مطابق با 129-120 است و اگر این میزان 139-130 بود؛ یعنی شما در مرحله 1 یا اوليه ابتلا به بیماری فشار خون قرار دارید. فشار 140 یا بالاتر هم مرحله 2 نامگذاری شده و فشار 180 یا بیشتر هم مرحله بسیار خطرناکی است که می تواند برای فرد آسیب جدی و جانی دربرداشته باشد

جدول فشار خون

در جدول زیر انواع فشار خون بالا و اقدامات لازم برای تنظیم فشار خون را گردآوری کرده ایم. اگر فشار خون سیستول و دیاستول مربوط به دو نوع مختلف باشد، نوع بیماری فشار خون بر اساس عدد در محدوده خطر بالاتر سنجیده می شود.

 به‌ عنوان‌ مثال اگر فشار خون ۱۲۵/۸۵ میلی‌متر جیوه (mm Hg) باشد، فشار خون از نوع یک است.

عدد بزرگ‌تر (سیستول)و/یاعدد کوچک‌تر (دیاستول)نوعروش تنظیم فشار خون
پایین‌تر از ۱۲۰وپایین‌تر از ۸۰فشار خون نرمالداشتن سبک زندگی سالم
بین ۱۲۰ الی ۱۲۹وپایین‌تر از ۸۰فشار خون بالاداشتن سبک زندگی سالم
بین ۱۳۰ الی ۱۳۹یابین ۸۰ الی ۸۹فشار خون نوع ۱داشتن سبک زندگی سالم و مشورت با پزشک برای مصرف داروهای بیشتر
۱۴۰ یا بالاتریا۹۰ یا بالاترفشار خون نوع ۲داشتن سبک زندگی سالم و مشورت با پزشک برای مصرف داروهای بیشتر، تیاز به رسیدگی اضطراری

دلایل ابتلا و بروز فشار خون بالا

باید بدانید که دستپاچگی می تواند دلیل فشار خونی باشد ،که شناخته نشده است اما فاکتور هایی وجود دارد که بر ظاهر آن تاثیر میگذارد که شامل:

  1. تاریخچه خانوادگی در داشتن فشار خون بالا
  2. سن بالای 60 سال
  3. استرس زیاد، مشکلات عصبی و خشونت مداوم
  4. اضافه وزن زیاد و چاقی
  5. مصرف مواد غذایی با چربی اشباع بالا
  6. نوشیدن بیش از حد مشروبات الکلی
  7. مصرف سیگار
  8. خوردن غذا هایی مملو از سدیم
  9. داشتن سبک زندگی بی تحرک
  10. بیماری  دیابت
تنظیم فشار خون بالا

روش های تنظیم کننده فشار خون

 امروزه هر فرد برای جلو گیری از تاثیرات جبران ناپذیر این قاتل خاموش باید اطلاعات کافی داشته باشد. متاسفانه فشار خون بالا در جوامع امروزی همه گیر شده است و بیش از 30 درصد ایرانیان با یکی از انواع فشار خون درگیر هستند،‌ عارضه‌ای که با تغذیه‌ مناسب و روش های کنترل فشار خون قابل حل است. اما در صورت درمان نشدن می‌تواند به مرگ زودرس، نابینایی، نارسایی کلیه و قلب و افزایش خطر سکته قلبی‌ منجر شود.

توصیه های 8 گانه تنظیم کننده فشارخون

به طور کلی 8 توصیه اصلی برای تنظیم و ثابت نگه داشتن فشار خون به بیماران می شود.

1- وزن کم کنید :

اغلب، فشارخون با افزایش وزن رابطه تنگاتنگی دارند. هر چه وزن تان بالا برود، فشار خون تان هم بالاتر خواهد رفت .

2 – بطور منظم و مستمر ورزش کنید :

 فعالیت بدنی مستمر از این جهت ضروری و مهم محسوب میشود که در صورت قطع آ ن و عدم تحرک فشار خون تان مجدد افزایش خواهد یافت . حتی اگر در حال حاضر هم فشار خون شما طبیعی و ایده آل است ورزش می تواند مانع ابتلای شما به بیماری فشار خون در آینده شود.

3 – از یک برنامه  غذایی سالم پیروی کنید:

استفاده از رژیم غذایی که مملو از غلات کامل سبوس دار، میوه ها و سبزیجات تازه، فراورده های لبنی کم چرب و بدون چربی های اشباع شده و کلسترول باشد می تواند به طرز چشمگیری فشار خونتان را کاهش دهد .

رژیم برای کنترل فشار خون

4-مصرف سدیم موجود در رژیم غذایی تان را کاهش دهید :

حتی کاهش اندکی سدیم از رژیم غذایی می تواند به سلامت قلبتان کمک کند و میزان فشار خون را کاهش دهد.

5- سیگار کشیدن را ترک کنید :

کشیدن هر نخ سیگار رابطه مستقیمی با افزایش فشار خون دارد. پس برای حفظ جان خودتان هم که شده سیگار کشیدن را ترک کنید تا فشارخونتان به میزان عادی و طبیعی بازگردد.

6-مصرف کافئین را محدود کنید :

 جالب است بدانید مصرف کافئین در افرادی که به طور منظم و دائمی از آن استفاده می کنند، بی تاثیر است و هیچ گونه تاثیری در بالا رفتن میزان فشار خونشان نخواهد داشت. با این حال مصرف طولانی مدت کافئین می تواند تاثیر گذار باشد و منجر به ایجاد کمی افزایش فشار خون در فرد مصرف کننده شود.

7- استرس خود را کاهش دهید

مطمئنا یکی از اصلی ترین دلایل افزایش فشار خون استرس مزمن است.

8-فشار خونتان را در منزل کنترل کرده و به طور منظم به پزشک مراجعه کنید:

اندازه گیری و کنترل فشار خون در منزل می تواند یکی از تاثیرگذارترین عوامل کاهش فشار خون باشد. در حقیقت این موضوع به بیمار و  متخصصتان کمک می کند نظارت بهتر و بیشتری روی سلامت تان داشته باشید. علاوه بر این، مراجعه به موقع به پزشک  متخصص قلب و عروق یکی از نکات کلیدی در کنترل و کاهش فشارخون خواهد بود.

چه چیزی باعث کاهش فشار خون می شود

 باید گفت  که فشار خون پایین هم شرایطی ویژه است که می تواند علائم ناخوشایندی به همراه داشته باشد و در موارد شدید حتی می تواند جان یک فرد را هم تهدید کند.

فشار خون پایین معمولا به علت استراحت طولانی مدت در رخت خواب، کم آب شدن بدن، عفونت، استرس و اضطراب، بارداری یا به عنوان عوارض جانبی داروهایی خاص اتفاق می افتد.

علائم نشان دهنده فشار خون پایین

اول اینکه سطح فشار خون 90/60 پایین به حساب می آید. بعلاوه حواستان به علائم معمول فشار خون پایین باشد، از جمله سبکی سر و سرگیجه، بیهوشی، کمبود تمرکز، حالت تهوع، خستگی، احساس تنبلی، تپش قلب و دشواری یا کند شدن تنفس. با اینکه برخی موارد فشار خون پایین نیازمند مراقبت های پزشکی است اما راه حل های خانگی هم وجود دارد که می توانید موارد معمولی پایین آمدن فشار خون را درمان کنید.

چگونه فشار خون پایین را کنترل کنیم؟

بیشتر افرادی که با مشکل فشار خون پایین روبرو هستند نیازی به دارو و یا دیگر درمان های پزشکی برای بالا بردن آن ندارند. برای درمان فوری فشار خون پایین ساده ترین راه خوراندن نمک است. اما می توان با روش های زیر به صورت بلند مدت آن را کنترل کرد.

خطرات فشار خون بالا چیست؟

  1. سخت شدن و آسیب دیدن شریان ها
  2. سکته قلبی یا نارسایی قلبی
  3.  سکته مغزی
  4. نارسایی کلیه
  5.  فشار یا تورم در چشم ها که ممکن است منجر به کوری شود.

البته برای مبتلایان به فشار خون بالا راه نجات وجود دارد . با کنترل مرتب توسط خود بیمار و مراجعه به موقع به پزشک متخصص قلب و عروق می توانید فشار خود را تنظیم کنید و در دراز مدت ثابت نگه دارید.

انواع فشار خون بالا

نوعی از پرفشاری خون که به دلیل وجود یک بیماری یا عارضه دیگر ایجاد نشده است، به نام پرفشاری خون مقدماتی یا اساسی شناخته شده و در صورتی که فشار خون بالا در نتیجه یک بیماری دیگر به وجود آمده باشد، به نام پرفشاری ثانویه خوانده می شود.

فشار خون بالای اولیه یا مقدماتی

ممکن است ناشی از فاکتور های متعددی از جمله حجم پلاسمای خون و فعالیت هورمونهایی باشد که حجم و فشار  خون را تنظیم می کنند. این عارضه از عوامل محیطی مانند: استرس و کمبود تمرینات ورزشی هم تاثیر می پذیرد.

فشار خون بالای ثانویه

دارای علتهای مشخصی بوده و در واقع عارضه یک بیماری دیگر است. در ادامه به بیماری ها و مشکلاتی می پردازیم که می توانند موجب افزایش فشار خون شوند.

بیماری های عامل فشار خون ثانویه

برای درمان فشار خون بهتر است، بیماری هایی که می توانند فشار خون بالای ثانویه ایجاد کنند را بشناسید:

  • بیماری کلیوی
  • سندروم کوشینگ که ممکن است ناشی از داروهای کورتیکو استروئید باشد.
  • هایپرپلازی مادرزادی آدرنال که نوعی اختلال غده آدرنال ترشح کننده کورتیزول است.
  • پرکاری تیروئید
  • پرکاری پاراتیروئید که سطح کلسیوم و فسفر را در بدن تحت تاثیر قرار می دهد.
  • بارداری
  • آپنه خواب
  • چاقی

درمان بیماری ایجاد کننده فشار خون بالا و بیماریهای های زمینه ای، می تواند به سرعت فشار خون شما را تنظیم کند.

تأثیر فشار خون بارداری  در سلامت مادر و کودک

در بیماری فشار خون حاملگی، هرچه فشار خون بالاتر باشد یا در هفته‌های زودتری اتفاق بیفتد، خطرهای بیشتری برای سلامت مادر و جنین به وجود می‌آورد. خوشبختانه بیشتر زنانی که دچار فشار خون حاملگی می‌شوند، تنها یک حالت خفیف از این بیماری را تجربه می‌کنند و معمولاً در اواخر بارداری نیز دچار آن می‌شوند. 

این افراد با این که احتمال کمی وجود دارد که نیاز به الغای زایمان یا سزارین داشته باشند، معمولاً شرایط عادی دارند و می‌توانند بارداری طبیعی خود را ادامه دهند. مادرانی که به فشار خون حاملگی مبتلا می‌شوند، بیشتر در معرض ابتلا به پره‌اکلامپسی در ادامۀ بارداری یا بعد از زایمان قرار دارند. درصورتی‌که فشار خون حاملگی پیش از هفتۀ ۳۰ شروع شده باشد، احتمال ابتلا به پره‌اکلامپسی بسیار بیشتر خواهد بود.

پری اکلامپسی عامل فشار خون در بارداری

همچنین ابتلا به فشار خون حاملگی، مادر باردار را در معرض خطر برخی دیگر از عوارض بارداری مثل محدودیت رشد داخل رحمی، تولد زودرس و مرگ جنین در رحم قرار می‌دهد. در صورت ابتلا به فشار خون حاملگی، پزشک با توجه به این خطرها، مادر و کودک را به دقت تحت نظارت قرار خواهد داد.

تنظیم فشار خون در بارداری

اگر پزشک‌تان توصیه کرده که برای کنترل فشار خون ‌تان لازم است دارو مصرف کنید، حتما هر روز و طبق دستور او این کار را انجام دهید. آنهایی که در معرض پره اکلامپیسی هستند، احتمالا باید آسپرین با دوز پایین مصرف کنند تا از بروز آن پیشگری کنند که البته توسط پزشک باید تجویز شود.

بدون مشورت با پزشک‌تان، مصرف هیچ دارویی را قطع نکنید. سیگار کشیدن به قلب و سیستم تنفسی فشار وارد می کند و برای سلامت جنینتان نیز خطرناک است. از مصرف کافئین در دوران حاملگی اجتناب کنید زیرا میتواند جریان خون در جفت را کاهش داده و ریسک فاکتوری برای سقط جنین نیز هست. 

علت فشار خون بالا در کودکان

فشار خون بالا در کودکان کم سن و سال اغلب به بیماری های دیگری مانند نقص قلبی، بیماری کلیوی، شرایط ژنتیکی و یا اختلالات هورمونی مرتبط است. در کودکان بزرگتر  به ویژه کسانی که اضافه وزن دارند علت دقیق فشار خون بالا اغلب نا شناخته است .

عوامل خطر فشار خون بالا در کودکان

عوامل خطر کودک شما برای فشار خون بالا به شرایط زمینه ای سلامت، ژنتیک و یا سبک زندگی بستگی دارد.

  • فشار خون اولیه
  • فشار خون اساسی

فشار خون اساسی فشار خون بالایی است که خود به خود، بدون بیماری زمینه ای رخ می دهد. این نوع از فشار خون بالا در اغلب موارد در کودکان سن بالاتر و نوجوانان رخ می دهد.

عوامل خطرساز ابتلا به فشار خون بالای اولیه

  • اضافه وزن یا چاقی (شاخص توده ی بدن بیش از ۲۵ باشد)
  • سابقه خانوادگی فشار خون بالا
  • دیابت تیپ ۲ یا بالابودن سطح قند خون ناشتا
  • کلسترول و تری گلیسیرید بالا

فشار خون ثانویه

فشار خون ثانویه به  فشار خونی گفته میشود که توسط یک بیماری زمینه ای ایجاد میشود . این نوع فشار خون در کودکان کم سن و سال شایعتر است . بیماریهای دیگری که میتوانند باعث فشار خون بالا شوند عبارتند از :

  •  بیماری مزمن کلیوی
  • کلیه ی پلی کیستیک
  • مشکلات قلبی، مانند کوآرکتاسیون آئورت
  • اختلالات آدرنال
  •  پرکاری تیروئید،
  • فئوکروموسیتوم، یک تومور نادر در غده ی آدرنال
  • تنگی شریان کلیوی
  • اختلالات خواب ، به ویژه آپنه ی انسدادی

داروهای تنظیم کننده فشار خون بالا

داروهای مختلفی برای کنترل فشار خون تجویز می شود، در ادامه با بررسی خانواده های دارویی درمان فشار بالای خون و عملکرد آنها می پردازیم. توجه کنید که مصرف هر داروی فشار خون فقط با تجویز پزشک مجاز است.

تنظیم کننده فشار خون با دیورتیک ها

این دارو ها به عنوان قرص های ادرار آور نیز شناخته شده اند که بر روی کلیه ها اثر میگذارند تا سدیم و آب را دفع کنند و فشار خون را کاهش دهند .

تنظیم کننده فشار خون با  مسدود کننده های بتا

این دارو ها حجم کار بر روی قلب را کاهش می دهند که باعث فعالیت قلب با ضربان آهسته تر و با نیروی کمتر می شود.

دارو های تنظیم کننده فشارخون بالا

تنظیم کننده فشار خون با مهار کننده های آنزیم تبدیل کننده ی آنژیوتانسین (ACE)

این دارو ها به شل شدن عروق خونی با جلوگیری از تشکیل پلاک کمک میکنند. این دارو ها باعث میشوند خون آسان تر جریان داشته باشد و فشار خون کم شود.

تنظیم کننده فشار خون با  مسدود کننده های گیرنده ی آنژیوتانسین II

این دارو ها به شل شدن عروق خونی با جلوگیری از تشکیل پلاک کمک می کنند .

مسدود کننده های کانال کلسیم

این دارو ها به شل شدن عضلات عروق خونی کمک میکنند و ممکن است باعث آهسته شدن ضربان قلب شوند.

راهنمای مصرف داروی فشار خون کودکان

ممکن است فرزندتان به طور موقت یا نامحدود به دارو های فشار خون نیاز داشته باشد. اگر فشار خون بالا ی فرزندتان به دلیل چاقی او است، کم کردن وزن ممکن است نیاز به دارو از بین ببرد. در موارد دیگر ، درمان سایر بیماری های کودک ممکن است فشار خون را کنترل کند.

هنوز همه داروهای کنترل فشار خون در گروه های سنی پایین تر تست نشده اند، اما بسیاری از آنها ایمن بوده و مشکلی برای کودک شما ایجاد نمی کنند. تا به حال تاثیر منفی دارو های تنظیم فشار بر رشد و فعالیت کودک اثبات نشده است.

فهرست مطالب

پرسش از دکتر